Nieuwe stoomlocomotief LMS 45551: Engeland bouwt een verdwenen stukje spoor

Terwijl het behoud en de inzet van historische treinen op het spoor niet overal vanzelfsprekend zijn, wordt in het Verenigd Koninkrijk gewerkt aan een bijzonder project: de bouw van een volledig nieuwe stoomlocomotief van de LMS Patriot Class. De locomotief, met nummer 45551 en de naam The Unknown Warrior, moet een type vertegenwoordigen waarvan geen enkele oorspronkelijke machine bewaard bleef.

Het project ging in 2009 daadwerkelijk van start en omvat de vervaardiging en montage van talrijke onderdelen. Ook de ketel vormt een belangrijk onderdeel van deze omvangrijke onderneming. Daarmee wil het LMS-Patriot Project een verdwenen locomotieftype opnieuw tot leven brengen.

Een verdwenen locomotiefklasse

De LMS Patriot Class werd vanaf 1930 gebouwd voor de London, Midland and Scottish Railway (LMS), een van de grote Britse spoorwegmaatschappijen uit die periode. De locomotieven waren ontworpen voor het trekken van reizigerstreinen en werden later ook ingezet voor onder meer goederen- en postvervoer.

Tussen 1930 en 1934 werden locomotieven van deze klasse gebouwd in de werkplaatsen van Crewe en Derby. De klasse telde uiteindelijk 52 exemplaren. De Patriot-locomotieven hadden drie cilinders en een wielindeling van 4-6-0, wat betekent dat ze vier voorwielen, zes aangedreven wielen en geen achterwielen onder de locomotief hadden.

De machines stonden bekend als een kleinere variant van de LMS Royal Scot Class. De eerste locomotief kreeg in 1937 de naam Patriot. Die naam werd later gebruikt voor de volledige klasse.

Geen enkele oorspronkelijke Patriot bleef bewaard

De geschiedenis van de Patriot Class kent een opvallend einde. De locomotieven werden tussen 1960 en 1965 buiten dienst gesteld. Geen enkele oorspronkelijke locomotief van de klasse bleef behouden voor de historische spoorwegwereld.

Daardoor kunnen spoorwegliefhebbers vandaag geen originele Patriot meer bewonderen. Het verdwijnen van de volledige klasse maakt het nieuwbouwproject bijzonder: in plaats van een bestaande locomotief te restaureren, moet een nieuwe machine worden gebouwd op basis van het historische ontwerp.

Dat vraagt om een andere aanpak dan bij de restauratie van een bewaard gebleven locomotief. Onderdelen moeten opnieuw worden vervaardigd en verschillende technische elementen moeten worden samengebracht tot een werkende machine.

De bouw van LMS 45551 begon in 2009

Het LMS-Patriot Project werd in april 2008 opgericht. In maart 2009 werden de twee belangrijkste frameplaten van de nieuwe locomotief gesneden. Daarmee begon de daadwerkelijke constructie van de machine.

Het project kreeg het nummer 5551, dat overeenkomt met de laatste locomotief van de oorspronkelijke reeks. Onder de Britse nummering van British Railways staat de machine bekend als 45551.

De nieuwe locomotief kreeg de naam The Unknown Warrior. Die naam sluit aan bij de traditie om bepaalde Britse locomotieven te gebruiken als gedenkteken voor militairen die tijdens oorlogen dienden en om het leven kwamen.

De bouw is een omvangrijk technisch project waarbij verschillende gespecialiseerde bedrijven en werkplaatsen betrokken zijn. Doorheen de jaren werden onderdelen vervaardigd, geleverd en gemonteerd. Het project verliep niet zonder uitdagingen: ook wijzigingen in de betrokken werkplaatsen en technische werkzaamheden beïnvloedden de planning.

De ketel vormt een belangrijk onderdeel

Een stoomlocomotief kan niet functioneren zonder een ketel die stoom produceert. De ketel is daarom een van de belangrijkste onderdelen van de nieuwe LMS 45551.

Voor The Unknown Warrior werd een nieuwe ketel ontworpen en gebouwd volgens traditionele principes, met onder meer een koperen vuurhaard. Volgens het project is dit de eerste volledig nieuwe ketel voor een normaalspoorstoomlocomotief die in het Verenigd Koninkrijk werd gebouwd sinds de jaren 1960.

De vervaardiging van zo'n onderdeel vraagt gespecialiseerd vakmanschap en een grondige technische aanpak. De ketel moet niet alleen bij het historische ontwerp passen, maar moet ook voldoen aan de technische en veiligheidsvereisten waaraan de nieuwe locomotief moet beantwoorden.

Naast de ketel worden ook andere belangrijke onderdelen van de machine vervaardigd en gemonteerd. Het gaat onder meer om de cilinders, het onderstel en de verschillende mechanische onderdelen die nodig zijn om de locomotief te laten functioneren.

Niet alleen een replica voor een museum

Het project wil meer dan alleen een statische replica bouwen. De nieuwe The Unknown Warrior wordt ontworpen met het oog op inzet op historische spoorlijnen en, op termijn, mogelijke ritten op het Britse hoofdspoorwegnet.

Dat laatste vraagt bijkomende technische voorzieningen en goedkeuringen. Een locomotief die op het openbare spoorwegnet rijdt, moet voldoen aan specifieke eisen op het vlak van veiligheid, communicatie en monitoring. De projectorganisatie heeft daarom ook rekening gehouden met die vereisten.

In 2023 besliste het project om zich bij de verdere afwerking eerst te richten op de vereisten voor inzet op historische spoorlijnen. De locomotief wordt daarbij nog steeds gebouwd met het oog op de technische kwaliteit die voor een mogelijke latere inzet op het hoofdspoor nodig is.

Een definitieve datum waarop de locomotief klaar zal zijn, is niet bevestigd in de geraadpleegde projectinformatie.

Een bijzonder project voor het Britse spoorwegerfgoed

De bouw van LMS 45551 toont hoe een verdwenen locomotieftype opnieuw deel kan worden van het spoorwegerfgoed. Omdat geen enkele oorspronkelijke Patriot bewaard bleef, biedt het project de mogelijkheid om een historische locomotiefklasse opnieuw zichtbaar te maken.

Tegelijk vraagt het project veel tijd, middelen, technische kennis en samenwerking. Het gaat immers niet om het herstellen van een bestaande machine, maar om het samenbrengen van nieuw vervaardigde onderdelen tot een locomotief die uiteindelijk ook veilig moet kunnen rijden.

Wanneer The Unknown Warrior haar eerste ritten kan maken, zal ze een bijzondere plaats innemen binnen de Britse historische spoorwegwereld: als nieuw gebouwde vertegenwoordiger van een klasse waarvan alle oorspronkelijke exemplaren verdwenen zijn.

Bronnen: LMS-Patriot Project — over de bouw van The Unknown Warrior en historisch overzicht van de Patriot Class.